II. Göktürk Kağanlığı’nın (Kutluk Devleti) kuruluşunda ve güçlenmesinde en kritik rolü üstlenen Vezir Tonyukuk; devlet adamı, başkomutan ve stratejist kimliğiyle öne çıkar. İlteriş Kağan, Kapgan Kağan ve Bilge Kağan dönemi olmak üzere üç farklı kağana vezirlik yaparak devletin iç ve dış politikasına yön vermiştir.
Çin kültürünü ve siyasi taktiklerini yakından tanıyan Tonyukuk; askeri dehası ve diplomatik hamleleriyle Türk boylarını tek bir bayrak altında toplamış, devletin bağımsızlığını güvence altına almıştır. Türk tarihinin bilinen ilk mütefekkiri ve tarihçisi kabul edilen Tonyukuk, Moğolistan'ın Bayan Çokto bölgesinde kendi adına diktirdiği yazıtla (Tonyukuk Yazıtı) Türk edebiyatı ve tarihinin ilk yazılı belgelerinden birini mirasa bırakmıştır.
Siyasi zekası, pragmatik devlet anlayışı, diplomasi ile savaş stratejilerini ustalıkla birleştirmesi dolayısıyla Batılı tarihçiler tarafından "Türklerin Bismarck'ı" olarak anılmaktadır.
